Τα παθογόνα, τα ζιζάνια και τα ασπόνδυλα προκαλούν σημαντικές απώλειες καλλιεργούμενων φυτών παγκοσμίως. Η προστασία των φυτών είναι απαραίτητη για την προστασία των καλλιεργειών μας. Καθιστά εμφανή την αξία και τα οφέλη της για τη γεωργία και τη δασοκομία, καθώς και για την κηπουρική, ιδίως με τη μείωση των απωλειών απόδοσης και τη διασφάλιση της ποιότητας των καλλιεργειών. Παρέχει επίσης σημαντικό συνολικό όφελος στην κοινωνία: συμβάλλει στη διασφάλιση των εισοδημάτων των γεωργικών εκμεταλλεύσεων στη γεωργία, τη δασοκομία και την κηπουρική και, ως εκ τούτου, στη διασφάλιση της απασχόλησης στις αγροτικές περιοχές. Αποτελεί σημαντικό παράγοντα για την ενίσχυση της αποδοτικότητας της φυτικής παραγωγής σε ανοικτές εκτάσεις και για τη διασφάλιση της αβλαβούς λειτουργίας των εν λόγω προϊόντων όσον αφορά την υγεία.
Η θεματική στρατηγική του 2006 για την αειφόρο χρήση των φυτοφαρμάκων οδήγησε σε ένα νέο νομοθετικό πλαίσιο για την έγκριση και τη χρήση των φυτοφαρμάκων. Στο πλαίσιο αυτής της στρατηγικής, εκδόθηκε στις 21 Οκτωβρίου η οδηγία 2009/128/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (που ονομάζεται οδηγία για την ορθολογική χρήση των γεωργικών φαρμάκων), σχετικά με τον καθορισμό πλαισίου κοινοτικής δράσης με σκοπό την επίτευξη ορθολογικής χρήσης των γεωργικών φαρμάκων μέσω της μείωσης των κινδύνων και των επιπτώσεων της χρήσης γεωργικών φαρμάκων στην ανθρώπινη υγεία και στο περιβάλλον και με την προώθηση της χρήσης ολοκληρωμένης φυτοπροστασίας (IPM) και εναλλακτικών προσεγγίσεων ή τεχνικών, όπως οι μη χημικές εναλλακτικές λύσεις αντί των γεωργικών φαρμάκων.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς την εφαρμογή της οδηγίας ΟΧΓΦ σε επίπεδο κρατών μελών. Έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος και σήμερα όλα τα κράτη μέλη έχουν εγκρίνει τα ΕΣΔ τους. Ωστόσο, τα αποτελέσματα της αξιολόγησης αποκαλύπτουν ότι η εφαρμογή από τα κράτη μέλη στο πλαίσιο της οδηγίας ΟΧΓΦ δείχνει ότι υπάρχει τεράστια ποικιλομορφία όσον αφορά την πληρότητα και την κάλυψή τους και ότι τα κράτη μέλη θα πρέπει να βελτιώσουν τα σχέδιά τους, όπως, για παράδειγμα, θα πρέπει να περιλαμβάνουν μετρήσιμους στόχους, προκειμένου να παρέχουν σαφή εικόνα της έκτασης της εφαρμογής της οδηγίας ΟΧΓΦ.
Το ιδιαίτερο ενδιαφέρον και οι φιλοδοξίες επικεντρώνονται στην εφαρμογή και την αξιολόγηση των αρχών της ολοκληρωμένης φυτοπροστασίας και εναλλακτικών προσεγγίσεων ή τεχνικών, όπως οι μη χημικές εναλλακτικές λύσεις αντί των φυτοφαρμάκων, προκειμένου να μειωθεί η εξάρτηση από τη χρήση φυτοφαρμάκων. Τα κράτη μέλη δεν έχουν ακόμη καθορίσει σαφή κριτήρια προκειμένου να διασφαλίσουν ότι οι γενικές αρχές της ολοκληρωμένης φυτοπροστασίας εφαρμόζονται από όλους τους επαγγελματίες χρήστες. Η συμμόρφωση με τις αρχές της ολοκληρωμένης φυτοπροστασίας σε επίπεδο μεμονωμένου καλλιεργητή δεν ελέγχεται συστηματικά.
Για να συνεχιστεί η πορεία προς την καλύτερη εφαρμογή των πρακτικών βιώσιμης χρήσης και των διατάξεων της οδηγίας, η κατάρτιση των φορέων που συμμετέχουν στην ανάπτυξη πολιτικών και κατευθυντήριων γραμμών, η παρακολούθηση του ελέγχου και οι δραστηριότητες υποβολής εκθέσεων αντιμετωπίζονται ως βασικά διόδια και προτεραιότητα για τις προσπάθειες της ΕΚ.
Οι γενικοί στόχοι του προγράμματος κατάρτισης BTSF για την ολοκληρωμένη διαχείριση επιβλαβών οργανισμών (SUD) είναι οι εξής:
- Επικαιροποιημένο με όλες τις πτυχές της οδηγίας 2009/128/ΕΚ για την ορθολογική χρήση των γεωργικών φαρμάκων, με έμφαση στην ολοκληρωμένη φυτοπροστασία (IPM) με στόχο τη βελτίωση της κατανόησης της έννοιας της ολοκληρωμένης φυτοπροστασίας και των συστημάτων ολοκληρωμένης φυτοπροστασίας προς την κατεύθυνση της ανάπτυξης κριτηρίων για την αξιολόγηση της εφαρμογής της ολοκληρωμένης φυτοπροστασίας σε επίπεδο γεωργικής εκμετάλλευσης.
Ειδικοί στόχοι της κατάρτισης:
- Αύξηση των γνώσεων σχετικά με το πλαίσιο και τις στρατηγικές για την ορθολογική χρήση των φυτοφαρμάκων.
- Ενίσχυση των γνώσεων σχετικά με το συναφές νομικό πλαίσιο και τις σχετικές απαιτήσεις, με ιδιαίτερη έμφαση στα ειδικά μέτρα και τις διατάξεις για την ολοκληρωμένη φυτοπροστασία.
- Αύξηση της αποτελεσματικότητας των μέτρων εφαρμογής των εθνικών σχεδίων δράσης (ΕΣΔ).
- Εντοπισμός κενών, δυσκολιών και προκλήσεων, όπως η βελτίωση μετρήσιμων στόχων.
- Βελτίωση των γνώσεων και των πόρων για την εφαρμογή και την αξιολόγηση των αρχών της ολοκληρωμένης φυτοπροστασίας.
- Βελτίωση της συμμόρφωσης της ολοκληρωμένης φυτοπροστασίας σε επίπεδο μεμονωμένου καλλιεργητή.
Το μάθημα εξετάζει τα ακόλουθα θέματα:
- Νομικό πλαίσιο: απαιτήσεις.
- Τα κράτη μέλη συνέκριναν την εφαρμογή, τις στρατηγικές και τα μέτρα, την ανταλλαγή γνώσεων και τις βέλτιστες πρακτικές.
- Αρχές, πρακτικές και μέθοδοι ολοκληρωμένης διαχείρισης επιβλαβών οργανισμών.
- Προσεγγίσεις των κρατών μελών, ανταλλαγή γνώσεων και βέλτιστες πρακτικές.
- Συστήματα ολοκληρωμένης διαχείρισης επιβλαβών οργανισμών και μέθοδοι ελέγχου επιβλαβών οργανισμών για συγκεκριμένες σχετικές καλλιέργειες/ομάδες σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές για την ολοκληρωμένη φυτοπροστασία.
- Αξιολόγηση της ολοκληρωμένης φυτοπροστασίας σε επίπεδο γεωργικής εκμετάλλευσης: πρακτικές, διαδικασίες επιθεώρησης, κατάλογοι ελέγχου.
- Εκπρόσωποι κεντρικών αρμόδιων αρχών που συμμετέχουν στην ανάπτυξη πολιτικών, στη σύνταξη οδηγιών/κατευθυντήριων γραμμών σε εθνικό επίπεδο, συμπεριλαμβανομένων ειδικών ανά καλλιέργεια κατευθυντήριων γραμμών ολοκληρωμένης φυτοπροστασίας, στο συντονισμό των δραστηριοτήτων ελέγχου και υποβολής εκθέσεων.
- Εκπρόσωποι επαρχιακών/περιφερειακών/τοπικών αρμόδιων αρχών που συμμετέχουν σε επίσημους ελέγχους σε επίπεδο γεωργικής εκμετάλλευσης (αρχές φυτοϋγειονομικής προστασίας/φυτοπροστασίας, οργανισμοί πληρωμών και/ή φορείς ελέγχου/πιστοποίησης).
- Εκπρόσωποι από ερευνητικά ινστιτούτα, φάρμες επίδειξης.
| Συνεδρία | Ημερομηνία έναρξης | Ημερομηνία λήξης | Πόλη | Χώρα |
|---|---|---|---|---|
| 1 | 27/06/2022 | 30/06/2022 | Αθήνα | Ελλάδα |
| 2 (αναβληθείσα συνεδρίαση) | 12/09/2022 | 15/09/2022 | Κρακοβία | Πολωνία |
| 3 | 17/10/2022 | 20/10/2022 | Αθήνα | Ελλάδα |
| 4 | 14/11/2022 | 17/11/2022 | Μάλαγα | Ισπανία |
| 5 | 12/12/2022 | 15/12/2022 | Ντελφτ | Κάτω Χώρες |
| 7 | 13/03/2023 | 16/03/2023 | Μάλαγα | Ισπανία |
| 8 | 17/04/2023 | 20/04/2023 | Μπολόνια | Ιταλία |
| 9 | 26/06/2023 | 29/06/2023 | Βερολίνο | Γερμανία |
| 10 | 12/06/2023 | 15/06/2023 | Τουλούζ | Γαλλία |
| 11 | 16/10/2023 | 19/10/2023 | Κρακοβία | Πολωνία |
| 12 | 21/11/2023 | 24/11/2023 | Μαδρίτη | Ισπανία |
| 13 | 11/12/2023 | 14/12/2023 | Άμστερνταμ | Κάτω Χώρες |
| 14 | 18/03/2024 | 21/03/2024· | Μπάρι | Ιταλία |
| 15 | 06/05/2024 | 09/05/2024 | Κρακοβία | Πολωνία |
| 16 | 17/06/2024 | 20/06/2024 | Ρίγα | Λετονία |